Saver es Buenoİsak Eskinazi'nin Yazıları

Yahudi Tarihi ve Şoa

Yahudi Çikolatası

Şalom · 23 Şubat 2022

Ladino aslından çevrilmiştir. Aslını oku

Michael Leventhal'in yazdığı 'Dünyanın Yahudi Çikolata Tarifleri' kitabında, Yahudi'nin çikolatadaki rolünün çok büyük olduğu söyleniyor. Ona göre, Engizisyon döneminde Hristiyan görünmek için sahte bir din değiştirmeye giden Yahudi tüccarlar ya da Konversolar, kakao çekirdeği ithal etme ve satma ticaretinin tam içindeydiler. Kuşkusuz bu çekirdeklerle çikolata yapmayı öğrendiler ve sürülünce bu bilgiyi diasporaya taşıdılar.

Üç yıl önce bu kitabın yazarı, Fransa'nın güneyinde, tam İspanya sınırındaki Bayonne şehrine gitti; Bayonne'un bu ülkede çikolata üretiminin merkezi olduğunu ve hâlâ olduğunu bilerek, bu şehirdeki iki çikolata müzesinde araştırma yaptı. Orada 17. yüzyılda Bayonne'da kendini kakao çekirdeği sanayisine adamış bir Yahudi cemaatinin yaşadığını öğrendi.

Yahudi fırıncılar çok beğenilen çikolatalı pastalar yapmaya başlayınca, 1720'de Bayonne Yahudilerinin çikolata üretmesini yasaklayan yasa çıktı. Yazar aynı araştırmalardan çikolata sanatının Avrupa'ya ve Kuzey Amerika'ya Yahudi tüccarlar sayesinde yayıldığını öğrendi. 1650'de Jacob adlı bir Yahudi, İngiltere'de ilk kez kahve ve sıcak çikolata servis edilen kahvehaneyi açtı. Belçika'da bir başka Yahudi bildiğimiz çikolatayı yapmaya başladı. Anneden kıza aktarılan en eski çikolatalı ve bademli pasta tarifi, Bayonne'lu bir Yahudi ailesi tarafından önce Ladino, sonra Fransızca olarak yazıya geçirildi.

Bu kitabın satış geliri, İngiltere Yahudi cemaatinin üyelerine yardım eden 'Chai Cancer Care' kuruluşunun fonlarına yardımcı oluyor.

Hayırseverlik ile çikolatanın eşsiz lezzetinin bu kadar yüksek bir düzeyde birbirini tamamlaması ne güzel.

Kaynak: Rachel Ringler'in makalesinden alınmıştır

Geri: Yahudi Tarihi ve Şoa