Yahudilerin Birası

Bira yapmak 3 bin yılı aşkın süredir biliniyor. Mısır piramitlerinde biranın nasıl yapıldığını gösteren figürler görüyoruz. Çağımızdan önce 18. yüzyıla ait Hammurabi kanunlarında biradan söz edilir. Antik Yunan bira yapmayı Mısırlılardan öğrendi ve bu içkiyi Avrupa'ya getirdi. Antik çağda Yahudi ülkesinin adı olan Yahudiye'de şarap biraya tercih edilirdi. Babil sürgününden sonra Yahudiler biranın tadını aldılar ve bu içkiyi günlük hayata soktular. Talmud'da görünüşe göre arpa birası (pirzuma), hurma birası (şehar), incir birası (taini) gibi farklı biralardan söz edilir. Biranın, insanın kendini tatmin etmek için kullandığı mayalı içkilerden biri olduğu bilinir.

Bira kelimesi, 'içmek' anlamına gelen Latince bibere'den gelir. Biraya, bildiğimiz çekici tadı veren biraz 'şerbetçi otu' katmaya alışığız.

Atalarımız bize alkollü içkiyi ölçülü içmenin neşe ve keyif verdiğini, ama 'goyim' (Yahudi olmayanlar) ile içmenin tehlikeli olabileceğini söylediler. Şulhan Aruh da bize goyim ile içmememizi söyler. 1800'lere kadar Almanya'da Yahudiler bira üretemiyordu, ama bira üretimi için çok gerekli olan şerbetçi otunun ticaretini yapıyorlardı. 1930'a kadar bu bitkinin üretiminin %70'ini Yahudiler kontrol ediyordu. Yahudi genellikle Şabat gecesi, Şabat Kraliçesi'ni karşılamak ve sevindirmek için içer.

18. yüzyılda Polonya Yahudilerinin neredeyse %80'i bu sanayide ve meyhanecilikte çalışıyordu. 1800'lerde Yahudilerin bu işin geliriyle yaşaması yasaklanmış olsa da, pek çok Hristiyan patron bu işi yönetmeleri için Yahudi ustalar çalıştırıyordu, çünkü Yahudilerin yüzyıllara dayanan deneyimi vardı. Ölesiye sarhoş olana kadar bira içilen ünlü Alman şenliği 'Oktoberfest', birayı tanıtmak için genç Yahudiler tarafından icat edilip düzenlendi. Bira içmeye yarayan ünlü süslü bardaklar da bir Yahudi icadıdır. Ünlü Löwenbräu markasına Yahudi Joseph Schülein ailesinin elinden el konuldu ve oğlu Dachau toplama kampında öldü.

Amerika Birleşik Devletleri'nde 'Messiah', 'Menne', 'Jewbilation' gibi bazı ünlü markalar Yahudi üretimidir.

Bugün İsrail'de pek çok bira 4. yüzyıldan kalma tariflerle yapılıyor ve onlara özel, seçkin bir tat vermek için hurma, nar, etrog kullanılıyor.

Ölçülü içmek bilgelik, zarafet ve gastronomi bilgisidir.

Bir dost yolculukta, kâğıt oyununda ve hele alkollü içkinin alındığı neşeli bir sofrada tanınır derler.

Yvette Alt Miller'ın makalesinden uyarlanmış ve düzenlenmiştir.