Pesah

Pesah, 'şaloş regalim' dediğimiz üç bayramdan biridir. Bu bayramlar 'hac' bayramları olarak da bilinir. Bet Amikdaş zamanında Kutsal Topraklar'ın Yahudileri 'Pesah', 'Şavuot' ve 'Sukot'u kutlamak için Yeruşalayim'e gitmek zorundaydı. Yaptıkları bu yolculuk bir hacdı; bugünün kelimesiyle bir 'hac'. Bu hac günlerine İbranicede 'Bayram' diye çevrilebilecek 'HAG' dendi. Bayram demek için 'Moed' ya da 'Yom Tov' gibi başka kelimelerimiz de var. Bu yüzden birbirimizi 'Hag Sameah' ya da 'Moadim le Simha' diyerek kutlarız; yani 'Bayram(lar) neşeli olsun'. Bu bayramların İsrail'de 1 gün, İsrail dışında, Galut'ta 2 gün kutlandığını bilmek gerekir. Şimdi cami olan ve kapalı bulunan Kariye Müzesi'nin mozaiklerinden birinde, bu mitsvayı yerine getirip Pesah'ı Yeruşalayim'de kutlamak için yolda olan Yosef, Miryam ve Yeşu'nun bu yolculuğunu görürüz.

Yazılana göre Mısır'dan çıkış gecesi herkes acele yemek, evde her zaman yalınayak durdukları halde ayakkabılarını ayağında tutmak zorundaydı; böylece savunmaya ve dinlenmeye yarayacak baston elde evden çıkabileceklerdi. Bütün bunlar, bir andan ötekine çıkma ve göç yoluna koyulma emri alabilecekleri içindi.

Pesah gecesine 'Seder' deriz. 'Düzenlemek, örgütlemek, sıralamak' anlamına gelen bir kelime. Bu yemeği belli ritüellerle gözetmemiz, düzenlememiz ve örgütlememiz gerekir. Acılığı marorla, neşeyi şarapla hissetmeliyiz. Bütün bu ritüellerin nedenini soran çocuklara öğretmeliyiz. Bu gece bütün ailenin toplandığı ve bütün sevilenlerin davet edildiği gecelerden biridir.

Pesah bugün artık Mısır'dan çıkış ve kölelikten kurtuluş yolu değildir. Bugün manevi özgürlüğe ve evrensel barışa umuttur.

Hag Sameah ve Neşeli Moed.