Kurban

Müslüman dininde kurban bayramı ay takvimini izler. Bizimkine çok benzeyen bir takvim; şu farkla ki bayramı aynı dönemde karşılamak için bir düzenleme yapılmaz; yani bayramı aynı mevsimde kutlamak için 19 yıllık bir döngüde her iki ya da üç yılda bir ay eklediğimiz bizim gibi yapmazlar. Bu düzenleme olmadan bayram bazen bir ay erken, bazen bir ay geç gelebilir.

Kurban konusunu incelerken, bu kelimede (sacrificio) iki anlam buluruz: 'Sakro' ve 'Fisyo'. İlki kutsallaştırmak, kutsal, aziz anlamı vermektir. İkincisi yapmak, etmek anlamındadır. Dünya tarihinde hayvan ve insan kurbanları oldu. Bu âdetin Sümerler, Hititler, Mısırlılar, Hindular, eski Yunanlılar gibi farklı uygarlıklarda, Yeruşalayim'de ve Amerika yerlilerinde uygulandığını biliyoruz… 'Kurban' kelimesinin bir başka anlamı, daha büyük bir pay kazanmak için küçük bir pay kaybetmektir. Türkçede 'Kurban' kelimesi İbranice 'Korban'dan gelir. Bir başka anlamı, yoksunluktan çeken talihsize yardım etmek için malının bir kısmını vermektir.

Dünya tarihinde hayvan, bazen de insan kurbanı, Tanrıların öfkesini yatıştırmak, iyi ürün almak, iyi hasat aldığımız için Tanrılara şükretmek ve onları hoşnut etmek, günahları temizlemek, bu tanrılara duyduğumuz saygıyı göstermek için uygulandı. Budizm dışında bu âdet öteki uygarlıklarda uygulandı. Budizm'de öteki canlıları sömürmek ve acı çektirmek hoş görülmez. Bundan, onlar için hayvan kurban etmenin bir anlamı olmadığını anlıyoruz.

Avram Avinu'nun kurbanının Müslüman anlatımında, bunun İsmail'i kurban etme eylemi olduğu söylense de, Kuran ad anmadan 'OĞLU'nu kurban etmek istediğini söyler. Bu eylem bugün, İslam'dan önce de içinde putların ve onların arasında 'Kara Taş'ın bulunduğu kutsal bir yer olan Kâbe gibi kutsal yerlere hacdan sonra kutlanır. Bugün Kâbe'nin içinde yalnızca, bir meteorit olduğu düşünülen 'Kara Taş' vardır; şimdi, üzerinde yapılan çalışmalardan sonra bu teorinin daha az kabul gördüğünü biliyoruz.